Wie al langer actief is in kwaliteitsmanagement, herkent het patroon: er komt een nieuwe revisie aan, er ontstaat wat onrust, en uiteindelijk blijkt de impact vaak minder drastisch dan verwacht.
Dat lijkt ook deze keer zo te zijn. De aankomende ISO 9001:2026 bouwt duidelijk verder op wat we vandaag kennen. De structuur blijft overeind, de basisprincipes blijven geldig. Toch verschuift de nadruk, en net daar zit de echte betekenis van deze update. Wat weten we vandaag al? De publicatie van de nieuwe versie wordt verwacht ergens in de tweede helft van 2026, wellicht in de maand september of oktober. Organisaties zullen daarna nog 3 jaar de tijd krijgen om over te stappen. De huidige inzichten (gebaseerd op de DIS, Draft International Standard) tonen dat de kern van de norm behouden blijft. Er is dus geen sprake van een fundamentele hertekening zoals bij eerdere grote revisies. De verandering zit subtieler, maar daarom niet minder relevant. |
Klimaat wordt expliciet onderdeel van de context
Een eerste duidelijke evolutie: klimaatverandering wordt expliciet benoemd.
Organisaties worden verwacht stil te staan bij:
Het gaat hier niet om extra administratie, maar om bewustwording. De norm maakt duidelijk dat kwaliteit niet los kan gezien worden van de omgeving waarin een organisatie opereert.
Een eerste duidelijke evolutie: klimaatverandering wordt expliciet benoemd.
Organisaties worden verwacht stil te staan bij:
- de impact van klimaat op hun rol in de supply chain en daaraan gekoppelde operationele activiteiten (context)
- en de verwachtingen van stakeholders rond dit thema
Het gaat hier niet om extra administratie, maar om bewustwording. De norm maakt duidelijk dat kwaliteit niet los kan gezien worden van de omgeving waarin een organisatie opereert.
Leiderschap gaat verder dan betrokkenheid
Waar ISO 9001:2015 al sterk inzette op leiderschap, gaat de nieuwe versie een stap verder.
Topmanagement wordt niet alleen geacht betrokken te zijn, maar ook actief bij te dragen aan:
Dit is een belangrijke verschuiving. Kwaliteit wordt niet langer enkel bekeken als een systeem, maar ook als iets dat leeft in gedrag en waarden.
Waar ISO 9001:2015 al sterk inzette op leiderschap, gaat de nieuwe versie een stap verder.
Topmanagement wordt niet alleen geacht betrokken te zijn, maar ook actief bij te dragen aan:
- een kwaliteitscultuur
- ethisch gedrag binnen de organisatie
Dit is een belangrijke verschuiving. Kwaliteit wordt niet langer enkel bekeken als een systeem, maar ook als iets dat leeft in gedrag en waarden.
Risico’s én opportuniteiten: meer structuur, zelfde filosofie
De basis van risico-gebaseerd denken blijft behouden. Wat verandert, is vooral de manier waarop dit duidelijker wordt gestructureerd.
De norm maakt een explicieter onderscheid tussen:
Hierdoor verschuift de focus lichtjes: niet alleen vermijden wat fout kan gaan, maar ook doelgericht inzetten op wat beter kan (!).
De basis van risico-gebaseerd denken blijft behouden. Wat verandert, is vooral de manier waarop dit duidelijker wordt gestructureerd.
De norm maakt een explicieter onderscheid tussen:
- risico’s en gevaren die beheerst moeten worden
- kansen en opportuniteiten die bewust benut kunnen worden
Hierdoor verschuift de focus lichtjes: niet alleen vermijden wat fout kan gaan, maar ook doelgericht inzetten op wat beter kan (!).
Digitalisering en duurzaamheid: aanwezig, maar impliciet
Hoewel digitalisering en duurzaamheid vaak genoemd worden als belangrijke thema’s voor de toekomst, worden ze in de nieuwe norm niet uitgewerkt in aparte clausules.
In plaats daarvan zitten ze verweven in:
Dat houdt de norm flexibel en toepasbaar voor uiteenlopende sectoren.
Hoewel digitalisering en duurzaamheid vaak genoemd worden als belangrijke thema’s voor de toekomst, worden ze in de nieuwe norm niet uitgewerkt in aparte clausules.
In plaats daarvan zitten ze verweven in:
- de contextanalyse
- de verwachtingen van stakeholders
- en de bredere focus op lange termijn (risico’s en gevaren, maar ook kansen en opportuniteiten)
Dat houdt de norm flexibel en toepasbaar voor uiteenlopende sectoren.
|
Minder vrijblijvend dan het lijkt
De norm wordt niet zwaarder. Maar ze laat minder ruimte om het algemeen te houden. De rode draad is eenvoudig: niet wat er staat, maar wat ermee gebeurt. En dat moet zichtbaar zijn. Waar vandaag nog vaak staat: - “we houden rekening met risico’s” zal sneller de vraag komen: - waar heeft dat recent nog een beslissing beïnvloed? Waar processen netjes beschreven zijn, komt de vraag: - wordt er ook effectief zo gewerkt, of wijkt de praktijk af? Waar doelstellingen gedefinieerd zijn, wordt gekeken: - sturen die echt het dagelijkse handelen, of worden ze vooral opgevolgd achteraf? Wat betekent dit concreet? De belangrijkste conclusie is misschien deze: ISO 9001:2026 vraagt niet om je kwaliteitssysteem volledig te herdenken. Maar het nodigt wel uit om stil te staan bij een fundamentelere vraag: Waarvoor dient jouw kwaliteitssysteem eigenlijk? Is het een instrument om te voldoen aan eisen? Of is het een manier om duurzaam waarde te creëren, gedragen door cultuur, leiderschap en de organisatie? ISO 9001:2026 maakt dat verschil scherper zichtbaar. Niet door méér regels toe te voegen, maar door duidelijker te maken wat “kwaliteit” vandaag inhoudt. En net daarin zit de uitdaging… én de opportuniteit. Vragen over de impact van ISO 9001:2026 op uw organisatie? Onze consultants bekijken graag samen met u wat dit concreet betekent en welke stappen zinvol zijn. |
Andere diensten van De Putter & Co: